هنر و معماری ایران در عصر داریوش بزرگ – بخش دوم

مرحله‌ی B : احتمالاً کار بر روی ایوان تخت جمشید در نخستین سال فرمان‌روایی داریوش آغاز شده بود؛ با وجود این، قدیمی‌ترین یادمان قابل تاریخ‌گذاری این مجموعه، سنگ‌نبشته‌ای بر دیواره‌ی جنوبی ایوان است؛ در نگارش ایلامی این کتیبه (DPg) داریوش تصریح می‌کند که: «این دژ را در جایی که پیش از آن چیزی بنا نشده بود» برپا کرده است؛ در نگارش پارسی باستان آن (DPe)، وی این محل را «خانه» (viθam) می‌خواند. برشماری اقوام تحت فرمان شاهنشاهی پارسی در این نبشته، با آنِ بیستون مشابه است و به طور قطع به تاریخی پیش از زمان لشکرکشی علیه سکاها تعلق دارد. نخستین مدخل تخت جمشید احتمالاً در نزدیکی سنگ‌نبشته‌ها واقع بوده است و مدخل دیگر کمی دورتر در جانب شرق، که بعداً هر دو را مسدود کردند. بر سر راه کاخ‌ها، دومین دیواره‌ی ایوان واقع است که با تصویر نگاهبانان مادی منقوش شده است. این نگاره‌ها، که ناتمام‌اند و تا اندازه‌ای نیز بنای «حرم» خشایارشا موجب تخریب آن‌ها گردیده، ظاهراً کهن‌ترین برجسته‌نگاری‌های تخت جمشید هستند.
در حوزه‌ی کاخ‌ها، تچره (tačara)، کاخ داریوش، می‌بایست نخستین بنایی باشد که ساخته شده است. نگاره‌های «شاه پهلوان» بر اتاق‌های خصوصی کاخ، کهن‌نماتر از دیگر نگاره‌ها هستند و با سبک بیستون مرتبط‌اند.
تاریخ آغاز ساخت‌وساز در شوش دانسته نیست. کهن‌ترین سنگ‌نبشته‌ی این مجموعه احتمالاً DSm است، که دیرزمانی پس از بنای ایوان، بر آجرها، یعنی دیوارهای کاخ نبشته شده است. همین شیوه، یعنی کاربرد آجرهای لعاب‌دار، در نگاره‌های آراینده‌ی دیوارهای اقامتگاه و آپادانای مجموعه‌ی شوش نیز، که مزین به تصویر ملازمان، گیاهان، شیرها، شیردال‌ها، و شیرهای دارای سر انسان‌اند، به کار برده شده است. در میان این نگاره‌ها، فقط می‌توان اثبات کرد که نگاره‌ی معروف نگاهبانان ایلامی به نخستین مرحله از ساخت‌وسازهای مجموعه‌ی شوش متعلق است: چین‌های عمودی جامه در راستای محور مرکزی پیکره آویخته نشده‌اند، بل که نزدیک به پای چپ، که جلوتر گذاشته شده است، فروهشته شده‌اند. این ویژگی در نگاره‌های بعدی پارسیان نجیب‌زاده دیده نمی‌شود، و تنها یک بار در برجسته‌نگاری‌های کاخ P پاسارگاد، که بر اساس این معیار، باید به همان مرحله متعلق باشد، یافته می‌شود. در شوش، دست کم حیاط غربی کاخ ایلامی‌وار مجموعه، می‌بایست در این زمان تکمیل شده باشد. (دانشنامه‌ی ایرانیکا، ج 2، ص 74-573).

/ 14 نظر / 19 بازدید
نمایش نظرات قبلی
جاويد

هی کيانی داد و بيداد نکن.ميفهمم چه حالی داری؟ مگه توی بيشرف نبودی که ميگفتی اينها ۳ ۴ نفر بيشتر نيستند خوب حالا هم معلومه که حالت بايد اينجوری هم باشه.بسوز پست فطرت بترک ديوس نژاد پرست .اون بابا يادگار هم که از ترس صداش در نمياد آخی!

داريوش کيانی

سوم خرداد، سالروز آزادي خرمشهر از چنگال اعراب متجاوز و جنايتكار خجسته باد

آدینه بوک

دوست عزيز سلام شما هم مي توانيد در بازاريابي اينترنتي سايت ما به نشاني www.adinebook.com شرکت نماييد. موفق باشيد.

البرز

یک اعتراضی - حرکتی - کامنتی ... آذربایجان را که نباید قومگراها به نام خودشان ثبت کنند ! هرجا که رفتید نشان بدهید که توهینی در کار نبوده است ! برای من که آذربایجانی هستم و سالهاست در تهران زندگی میکنم واضح است که واژه لاتی به کار رفته است : نمنه ترکی نیست (در کاریکاتور)

کیوان

سالروز آزاد سازی خرمشهر فرخنده باد.جناب کیانی قسمت مربوط به باستانشناسی يک باستانشناس به من پاسخ مثبت داد که با او در وقت مقتضی تماس می گيرم.رايانامه شما را امروز ديدم و سپاس.بابا يادگار عزيز ديدم که آن خانم چيزهايی به شما گفته بود.ناراحت نباشيد که اگر زياده روی کند با من طرف می شود.فعلا با او در آرامش صحبت ميکنم.ينی چری های عثمانی در قالبی جديد هجوم آوردند بکوشيد که روز کوشش است.....به قول روانشاد ابراهيم پورداوود هنوز قطراتی از خون اجداد دليرمان در رگهای ما روان است و آماده ايم.من سعی ميکنم در اين يک ماه باز هم سر بزنم.شاد باشيد

فرشته مهر

بيمار روانی ای که گويا بيماری اش فصلی اوت می کند، با شناسه من پيام می گذارد. من مدت زياديست اينجا نيامده ام. اصلا ايران هم زندگی نمی کنم و آیپی متفاوت دارم. رشته تحصیلی من هم اصلا تاریخ نیست که بخواهم در اين بحث ها شرکت کنم و در اين موراد پيام بگذارم. اگرچه که مسایل میهنم جزو اساسی ترین دغدغه های زندگی ام است. آیپی من را به راحتيم می توانيد چک کنيد.تا اين حد سرم با درس و تحصيل و کار شلوغ است که مدت زياديست اينجا نيامده ام. از اين به بعد هر گونه پيام توهين با شناسه من ديديد بی درنگ پاک کنيد.

فرشته مهر

و شماره آیپی کامپیوتر من این هست: 70.38.9.43 می توانید به راحتی چک بفرمایید. پس خواهشمندم هر پیامی که با استفاده از شناسه من: فرشته مهر اما با آیپی ای متفاوت از این آیپی دیدید بی درنگ پاک نمایید. ممنونم.

داريوش کيانی

فرشته مهر عزيز: تاکنون هيچ پيامی با نام شما در اين جا نداشته‌ايم.

کيارش

خيلی ممنونم چون واقعا مطلبتان عالی است.برايم عجيبه که چه طور با ظاهری کاملا آريايی ادعا ميکنند ما ترکيم در حالی که تمامی کتب معتبر اشاره به نژاد زرد بودن ترکان دارد.