دوقوز خاتون، همسر هولاگو

دوقوز خاتون (درگذشته‌ي 29 شعبان 663 / 12 ژوئن 1265) همسر اصلي هولاگو، ايلخان مغول، و نوه‌ي اُنگ خان، پيشواي قبيله‌ي نستوري كرايت، كه در نزديكي اولان باتور كنوني اقامت داشتند، بود. پس از شكست اُنگ خان از چنگيز خان بعدي در 1203م.، دوقوز خاتون به جوان‌ترين پسر چنگيز، تولي، داده شد. اما تولي قبل از انجام يافتن ازدواج، در 630 ق./ 1233 م. مُرد و آن گاه دوقوز مورد توجه و حمايت پسر تولي، هولاگو، قرار گرفت و در طي لشكركشي وي به ايران در 56-654 ق./ 58-1256م. با او ازدواج كرد. هولاگو به رأي و نظر دوقوز خاتون احترام فوق العاده‌اي مي‌گذاشت. اين زن توانست پس از تاراج بغداد به دست مغولان در 656 ق. / 1258م. در حق مسيحيان شفاعت و ميانجيگري كند. همچنين چاره‌سازي او موجب قطعيت گزينش «مار دِنها» به عنوان جاثليق (catholicus) نستوريان در 1265م. شد. در اردوي او نيز كليساي سيّار ناقوس‌داري برپا شده بود. دوقوز خاتون تنها چهار ماه پس از مرگ هولاگو زنده ماند. اما مدركي در تأكيد اين ادعاي مورخ ارمني، استفانوس اِربليان، كه اين زن را صاحب ديوان (يعني، عطاملك جويني) مسموم كرده بود، وجود ندارد.
اگر چه دوقوز خاتون فرزندي به دنيا نياورد، اما هولاگو از چندين هم‌خوابه‌ي حاضر در ميان ملتزمان خود فرزنداني داشت. دوقوز خاتون، كه نفوذ دائمي‌اش در دستگاه ايلخان مغول محسوس بود، از اعتبار خود براي قطعي شدن جانشيني اباقا، پسر هولاگو، بهره جُست (دانشنامه‌ي ايرانيكا، ج7، ص 475).

/ 7 نظر / 287 بازدید
کورش محسنی

درود بر شما. داريوش گرامی در جستار پیشین به سکاها پرداختید. یک پرسش پیرامون گیاه هوم! بگمانم دهخدا آن را ریواس! دانسته بود و در جاهای گوناگون هم خوانده ایم که برای نمونه همان شاهدانه هست! دوستان زرتشتی هم بر این باورند که گیاهی با همین نام وجود دارد. نظر شما در باره ی این گیاه چیست. سپاس. پیروز باشید و سربلند.

کورش محسنی

با درودی ديگر بر شما داريوش احمدی دوست و استاد گرامی. من شوربختانه ليست کتابهای مربوط به اذربايجان را که از همه منابع ياد کرده باشد و بازگويی داشته باشد را گم کردم. اگر شدنيست آن را برای من دوباره بفرستيد. با سپاس فراوان. مهرگان خجسته. بدورد

داريوش کيانی

كورش عزيز: پژوهش‌هاي بسيار دقيق و دامنه‌دار انجام شده، گوياي يگانگي هوم با گياهي است به نام Ephedra

کيوان

نوشتار جالبی بود و استفاده کردم.با سپاس از داريوش کيانی گرامی

سلیمان رضایی

سلام دوست عزیز و خوبم. مطالب جالبی راجع به تاریخ ایران عزیزمان نگاشته اید. انشاءالله که موفق و سربلند باشید. به من هم سری بزنید

ایران

درود ذوالقرنین به روز شد مشتی خاک بر دهان پورپیرار (۵): ناصر پورپیرار و پوریم!

ایران

سلام حامد لطف کرده و یادداشتی رسواگرانه نوشته است. بخوانید. http://jew.blogfa.com