گژدهم و گردآفرید

گژدهم‏ (Gaždaham)، بنابر حماسه‌ی ملی ایران، نام پهلوان ایرانی دژ سپید، قلعه‌ای در نزدیکی مرز حایل ایران و توران، در طی دوران پادشاهی شاهان کیانی، نوذر و کی کاووس، بود. گژدهم در زمان کی کاووس مردی سال‌خورده بود که از نبرد با سهراب، آن گاه که وی به ایران حمله آورد و به دژ یاد شده تازید، درماند. پس از این که هژیر، نگهبان وقت دژ سپید، شکست خورد و به دست سهراب اسیر شد و گردآفرید، دختر گژدهم نیز در نبردی تن به تن از سهراب شکست یافت، وی کی کاووس را از حمله‌ی سهراب آگاه ساخت و سپس در طول شب، همراه با ساکنان دژ سپید، آن جا را تخلیه نمود.
گرد آفرید (Gordāfarid)، دختر گژدهم، نقش رزمی جسورانه‌ای را در اپیزود سوگ‌وارانه‌ی رستم و سهراب ایفا می‌کند. به محض حمله‌ی سهراب به دژ سپید و شکست و اسارت پهلوان ایرانی، هژیر، گردآفرید زره به تن کرد و پهلوانان تورانی را به نبرد تن به تن فراخواند (1). با وجود این، او از سهراب، که فقط زمانی دریافت که حریف‌اش به جنس مقابل متعلق است که موفق شد کلاه‌خود او را بردارد، شکست خورد (2). از پس این حادثه، سهراب شیفته و دل‌باخته گردآفرید شد. اما گردآفرید، که خود را در نبرد هم‌تراز سهراب نمی‌دید، برای رهایی خویش، او را با دادن وعده‌هایی دروغین فریفت. پس سهراب را با خود تا به دروازه‌ی دژ برد، اما خود وارد شد و دروازه را پشت سر وی بستند. به یاد ماندنی‌ترین بخش این اپیزود، گفت‌وگوی او با سهراب و پیش‌بینی‌اش در مورد بدفرجامی وی است.
1) چو آگاه شد دختر گژدهم / که سالار آن انجمن گشت کم / زنی بود بر سان گُردی سوار / همیشه به جنگ اندرون نام‌دار / کجا نام او بود گردآفرید / زمانه ز مادر چنین ناورید / بپوشید درع سواران جنگ / نبود اندر آن کار جای درنگ / نهان کرد گیسو به زیر زره / بزد بر سر ترگ رومی گره / فرود آمد از دژ به کردار شیر / کمر بر میان، بادپایی به زیر / به پیش سپاه اندر آمد چو گرد / چو رعد خروشان یکی ویله کرد / که گُردان کدام‌اند و جنگ‌آوران / دلیران و کارآزموده سران؟
2) چو آمد خروشان به تنگ اندرش / بجنبید و برداشت خود از سرش / رها شد ز بند زره موی اوی / درفشان چو خورشید شد روی اوی / بدانست سهراب کاو دختر است / سر و موی او از در افسر است / شگفت آمدش، گفت: از ایرانْ سپاه، / چنین دختر آید به آوردگاه


ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ


+ بابک خرم‌دین و پان‌ترکیسم

/ 11 نظر / 108 بازدید
نمایش نظرات قبلی
کیوان

درود بر همه دوستان عزيز و گرامی.جناب کيانی استفاده برديم و ممنون.بابا يادگار گرامی مقاله بسيار خوب و روانی در مورد بابک خرمدين نوشته ايد.هميشه پيروز باشيد.پاينده ايران

کیوان

دوستان در متن اعتراضی روح ميهن دوستی تمام ايرانيان در جوشش بود و از ۱۱۳ امضايی که تا آن لحظه ثبت شده بود جز يک نفر صحبت ضد ايراني نداشت.ببينيد شخصی به اسم کامران چه می گويد:حالم از احساسات پاك ايراني همه شما به هم خورد. كسي كه هنوز نفهميده ما در ايران هم‌وطن عرب هم داريم توان آزاد زيستن ندارد. ما ايراني‌هاي پاك آريايي چه گلي به سر دنيا زديم كه اينقدر از همه طلبكاريم. هنر نزد ايرانيان است و بس؟!کسی نيست به ايشان بگويد که اگر به اعراب بد و بيراه گفته مي شود به صورت خودکار می دانيم که به اعراب آنسوی مرزهاست که سر ما را بر تن نمی خواهند نه اعراب هموطن!!و اين شما هستيد که در لفافه انتقاد می خواهيد بگوييد که اعراب ايرانی هم در معرض توهينند.البته ادعای چنين شخصی قابل بحث و حتی پاسخگويی نيست اين فقط نمونه ای است از اينکه چگونه عده ای با مغلطه و سفسطه حتی موضع گرفتن بر ضد دشمنان اين مرز و بوم را بر نمی تابند

کیوان

متاسفانه در صد بالايی از افرادی که دوست دارند خود را روشنفکر بدانند مفاهيمی را هضم نشده بلعيده اند.و طوطی وار آن را تکرار می کنند هرکس که می خواهد ژست نويسندگی بگيرد يا بايد خود را همانند صادق هدايت دلمرده افسرده و بيزار از دنيا و زندگی نشان دهد و چند خودکشی ناموفق را برای خود ثبت کند يا مثل جلال آل احمد کلاهی کج بر سر بگذارد و خود را به همه نشان دهد.يکی ديگر از اين مفاهيم که بنده می خواهم برايتان بازگو کنم ويروس همه گير جهان وطنی و تعصب دانستن ميهن دوستی است که عده ای از جوانان بدون انديشه آن را تکرار می کنند و نشانه ای بر روشنفکر بودن ميشمارند.عشق به وطن داشتن هرگز به معنی دگم بودن نيست.من خود با ميهن پرستی کور و بدون آگاهی موافق نيستم ولی گويا بعضی از آنطرف بام افتاده اند.به اين پیام نگاه کنيد:هرچند ناسيوناليست نيستم و تعصب ميهن ندارم اما تصور مي كنم از موقعيت تضعيف شده ايران سواستفاده كردن و فرهنگ ايراني را به نام خود جا زدن مدروز شده است مولانا و تركيه، ناصرخسرو و تاجيكستان، خليج فارس و اعراب و ... از ماست كه برماست!

کیوان

گويا تعصب ميهن داشتن و ناسيوناليسم پديده بسيار زشت و بدی است که بايد هول هولکی خودمان را از آن مبرا کنيم!!ناسيوناليست باشديب ولی آگاهانه.ميهن خود را دوست داشته باشيد ولی آگاهانه.يعنی ايران باستانی را با تمام نقاط قوت و ضعفش دوست بداريم.تاريکی ها و نقصان هايش را بشناسيم.آن را نقد کنيم و مثلا راحت و بدون دلخوری در باره ازدواج با محارم بحث کنيم.اتفاقا ناسيوناليسم ايرانی بود که انگلستان و روسيه را هراسان کرده بود.اين دو قدرت هميشه از ظهور ناسيوناليسم ايرانی وحشت داشته اند.دوستان متاسفم که شايد بحث را نامربوط مطرح کردم پاينده باشيد.پاينده ايران

یزدگرد

پس از تصرف کاخ های ساسانی، عرب کاربرد این بنا را برای عبادت تشخیص داد و هیچ نشانه ای از معماری در صحرای عربستانِ پیش از ساسانیان وجود نداشته و عرب بنایی بنام مسجد نداشته است. عرب ها تکه ای از زمین را مسجد می نامیدند که شاید به سقف حصیری مجهز بوده، و مناره هم بخشی از معماری ایرانی در دوره ساسانی ست که آتش بالایش برپا بوده. اسلام محمد هرگز نخواسته بود که بناهایی مجلل برای عبادت خداوند ساخته شود، این اسلامِ پس از محمد بود که بناهای مجلل را برای عبادت برگزید و تشریفات را به محل عبادت آورد. تجمل کاخ های ساسانی، مسیحیان را هم وادار ساخت تا معماری گوتیک را برای پرستش خداوند برپا کنند و دین و تجملات یکسره در هم آمیختند. در کجای قرآن نوشته شده که مسجد باید به سبک معماری ایران ساسانی باشد و آیات قرآن را بر روی در و دیوار و سکه ها بنویسند؟ این سلیقه عرب بود که از فرط سرسری اندیشی همه چیز را در هم آمیخت. بادگیر های ایرانی را هیچ کس نمی تواند عربی کند، حتی دلار های نفتی.

ابراهيم

شما را به شركت در اين بحث دعوت ميكنم ! واژه تازه ساخته ای مانند «زاگرس نشینان» تاریخ منطقه را تحریف میکند!www.loor.ir

ناصر پور پیرار

ای بابا یادگار صهیونیست عامل هخامنشی ناریا یکم من ساختم بیا اونجا یانقدر بخند تا جونت در بیاد صهیونیست naria1.blogfa.com .

ye azari vatanparst

میهن واقعی و مشترک ما، یک میهن فرهنگی است! علی میرفطروس در گفتگو با نشریه "نی"، نشریه نویسندگان و روشنفکران افغانستان ما باید خود را از این سُنّت خون و خشونت، از این آئین های عزا و مرثیه و مرگ و شهادت رها سازیم و با الهام از فرهنگ شاد نیاکان باستانی ما آیندة بهتری برای ملّت های خود بسازیم .... http://raha.gooya.name/politics/archives/039241.php

کیوان

بابا یادگار عزیز به naria1 رفتم.گویا سایت این مردک توده ای هک شده و خیلی خنده دار بود.naria2 به جای خود naria1هم هک شد.

ahmad

خيلی خوب است