فرهنگ ایران باستان
آرشیو وبلاگ
نویسنده: داریوش کیانی - ۱۳۸٦/۱٠/۳٠

بازار مصادره‌سازی چهره‌های فرهنگی و تاریخی ایران زمین، مدتی است که گرم شده و در بازی رسانه‌ها هر روز نام‌آوری از پیشینه این ملت را به‌نام دیگران سند می‌زنند. [این روزها از] مانی عراقی، رودکی تاجیک، ابن‌سینای عرب، مولانای ترک [سخن به میان می‌آید] و لابد این قصه سر دراز دارد.
اینکه چطور و با این سرعت این اتفاق رخ داده را باید در گیرودارهای سیاسی اخیر جست‌وجو کرد. مناقشه با ایران از هر جنس، با تاریخ و فرهنگ کهن و سترگی که دارد، آسان نیست. نام ایران یادآور شکوه و عظمتی است که نمی‌توان آن‌را با دیگر ممالک یکی دانست و شاید همین شده که حالا پیش از هر اقدامی، می‌خواهند ایران را از تمام افتخارات گذشته‌اش تهی کنند.
این که این اقدام تا چه حد کارساز است، بستگی به بوق‌های تبلیغاتی دارد اما نباید فراموش کرد که این بازی نتیجه‌ای از پیش تعیین شده دارد. افکار عمومی جهانی که به هر حال تحت تأثیر تزریق رسانه‌ها است در کوران این اطلاعات غلط، مانند اکنون با شنیدن نام ایران به‌جای تداعی شدن فرهنگی باستانی و تمدنی قدیم، معادل‌های دیگری به ذهن می‌آورد و همین موجب می‌شود تا بستری مناسب برای اتفاقات مورد نظر به‌وجود آید.
این بازی برای کشورهایی چون افغانستان و عراق که خود روزی جزو قلمروی ایران محسوب می‌شدند چندان لازم نبود؛ تاریخ این نام‌ها نهایتا به یک قرن و نیم پیش بازمی‌گردد. ولی حساب ایران جداست. از خصم انتظاری جز دشمنی نمی‌رود. بازی دیروز به شکلی دیگر بود و امروز به این صورت. علت هم معلوم است اما مهم، نحوه برخورد ماست.
ما که سالیانی است از هر چه داشته‌ایم تبری جسته‌ایم و روزگاری انگ بر این پیشینه زده‌ایم، حالا دریافته‌ایم که در ابتدای رویارویی، آنچه بیش از هر چیز در نظر طرف مقابل آمده همین فرهنگ کهن است. شاید از همین جهت بوده که یکی از اعضای کمیسیون فرهنگی مجلس در روزهای پایانی هفته گذشته توجه به تاریخ و فرهنگ حتی در دوره پیش از اسلام را هم بسیار مهم خوانده است.
اگرچه تازگی، برای گرفتن ماهی‌ از آب همیشه وجود دارد اما نباید فراموش کرد که حتا اکنون نیز عده‌ای از پاس‌داشت فرهنگی گذشته گله‌مندند و اتفاقاتی از این نوع را تقبیح می‌کنند.
با رویکرد خصمانه دیگران در این برهه حساس، رخدادهایی از این جنس به‌ویژه اگر توأم با افزایش سطح آگاهی‌های عمومی و تقویت روحیه افتخار بر ایرانی بودن باشد نه‌ تنها عملی ملی و اقدامی میهنی است و موجب همگرایی می‌شود که در نوع خود مبارزه‌ای فرهنگی تلقی می‌شود.
(این مقاله برگفته شده است از: http://www.hamshahrionline.ir/News/?id=39591)


+ مقالاتی در باره‌ی نظامی گنجوی
+ زندگی‌نامه نظامی گنجوی به انگلیسی

داریوش کیانی
نویسنده و پژوهشگر در حوزه تاریخ، ادیان و اساطیر ایران
مطالب اخیر:
کدهای اضافی کاربر :