فرهنگ ایران باستان
آرشیو وبلاگ
نویسنده: داریوش کیانی - ۱۳۸٥/۱/۱٢

چمروش (Čamruš) پرنده‌ای اسطوره‌ای است که گفته می‌شود ارزش آن از همه‌ی پرندگان میان زمین و آسمان، پس از سیمرغ (پارسی میانه sēn murw) بیش‌تر است، چرا که «هر که کار بزرگی کند، ارزش او بزرگ‌تر است» (بن‌دهش، ترجمه‌ی م. بهار، ص 90). وظیفه‌ی چمروش کامل کردن کار سیمرغی است که در بالای «درخت رنج‌زدا» که به «درخت همه تخمه» نیز معروف است، آشیان دارد. هرگاه سیمرغ از آن درخت بر‌خیزد، هزار شاخه از آن می‌روید، و چون بنشیند، هزار شاخه از آن بشکند و تخم از آن پراکنده شود. چمروش، که در آن نزدیکی نشیمن دارد، تخم‌ها را برمی‌چیند و به جایی که ایزد تیشتر آب‌ها را گرد می‌آورد و می‌پراکند، می‌برد تا از این طریق تخم گیاهان بر زمین بارانیده و فروریخته شود (مینوی خرد، ترجمه‌ی ا. تفضلی، ص 71-70؛ بن‌دهش، ترجمه‌ی م. بهار، ص 87). بنابراین چمروش نقش مهمی را در باروری سازی آغازین و مداوم زمین ایفا می‌کند.
در جای دیگری گفته شده است که هر سه سال یک‌بار، بسیاری از مردم انیرانی بر سر کوه البرز گرد می‌آیند تا به سرزمین‌های ایرانی آسیب برسانند. اما ایزد برز، چمروش را به آن کوه می‌فرستد و آن مرغ همه‌ی انیرانیان را برمی‌چیند، بدان گونه که مرغ دانه را (بن‌دهش، ص 102).
نام این پرنده‌ی شگرف را نباید با اسم شخص اوستایی –Čamrav مندرج در یشت 13/109 یکی گرفت.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

+ نظامی گنجوی و تحریف تاریخ به دست نژادپرستان پان‌ترک
+ قومیت‌ها، کارت سوخته در بازی علیه ایران

داریوش کیانی
نویسنده و پژوهشگر در حوزه تاریخ، ادیان و اساطیر ایران
مطالب اخیر:
کدهای اضافی کاربر :