فرهنگ ایران باستان
آرشیو وبلاگ
نویسنده: داریوش کیانی - ۱۳۸٤/۱٢/٢٠

ارسس (Arses) تعبیری یونانی از یک نام خودمانی یا تصغیری پارسی باستان است. گونه‌ی ایرانی این اسم در نام اوستایی Aršan ارشن (که به لحاظ ریشه‌شناختی با واژه‌ی arsēn یونانی به معنای ”نرینه، مرد“ خویشاوند است) و در شماری از نام‌های مرکب پارسی باستان (مانند Aršaka، Aršāma، Xšaya.aršan) گواهی شده است. گونه‌ی یونانی این نام نیز به جوان‌ترین پسر اردشیر سوم (اخوس) از آتوسا اطلاق گردیده است. هم‌زمان با برقراری استیلای فیلیپ (پدر اسکندر) بر یونان (با نبرد خارونیه، 338 پ.م.)، اخوس به دستور باگوئاس خواجه مسموم گردید. این قتل‏ که در اوضاع دشوار جهانی رخ داده بود، پارس را به مخاطراتی سخت گرفتار ساخت. باگوئاس، ارسس (یا اردشیر چهارم، 338-336 پ.م.) را به تخت سلطنت نشاند. در آن زمان در کورینث اتحادیه‌ای یونانی تشکیل یافت و فیلیپ نیز فرصت را غنیمت شمرد تا از پارس به جهت یاری‌های اخوس در Perinthus [به مخالفان وی] طلب غرامت کند. اما ارسس این ادعا را رد کرد و در پی آن، جهادی در یونان به راه انداخته شد و فیلیپ به عنوان فرمان‌ده برگزیده شد و بیش از ده هزار سرباز مقدونیایی در 336 پ.م. به آسیا گسیل گردید. در این اثنا، ارسس که از پذیرش دستورهای جابرانه‌ای که باگوئاس بدو تحمیل می‌کرد روی برتافته بود، پس از تلاشی ناموفق برای مسموم کردن خواجه، خود مسموم گردید و همه‌ی فرزندان‌اش نیز به قتل رسیدند. آن گاه باگوئاس تاج و تخت پادشاهی پارس را به داریوش سوم (کودومانوس) واگذار کرد.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

+ ویژه‌نامه‌ی سال‌گرد ترور جاویدان‌یاد، احمد کسروی
+ پایگاه اختصاصی احمد کسروی

داریوش کیانی
نویسنده و پژوهشگر در حوزه تاریخ، ادیان و اساطیر ایران
مطالب اخیر:
کدهای اضافی کاربر :