فرهنگ ایران باستان
آرشیو وبلاگ
نویسنده: داریوش کیانی - ۱۳۸٤/۱٠/۱٧

Carduchi کردوخی (شکل لاتینی ِ Kardoukhoi یونانی)، نام مردمانی جنگ‌جو است که در دوران باستان در منطقه‌ی کوهستانی واقع در امتداد دجله‌ی بالا و نزدیک مرزهای آشور و ماد، در غرب کردستان کنونی ساکن بودند.
از کردوخی‌ها برای نخستین بار در اوایل سده‌ی چهارم پ.م. کسنفون یاد کرده است و آنان را مردمی زینده در روستاها و شاغل به کشاورزی، تاک پروری، صنایع دستی و دام پروری توصیف کرده است (آنابازیس 3/5/15، 17؛ 4/1/25-3؛ 4/2/28-3؛ 4/3/1؛ 5/5/17). احتمالاً کردوخی‌ها را کورش بزرگ (29-558 پ.م.) مطیع و فرمان‌بردار ساخته بود، اما آنان مکرراً علیه هخامنشیان شوریدند، و گویا از پایان سده‌ی پنجم پ.م.، از زمان اردشیر دوم (فر. 359-405 پ.م.)، دیگر تحت استیلای پارسی نبودند. آنان حتا سپاه بزرگی را که برضدشان فرستاده شده بود شکست دادند، و البته گاه با استان‌داران پارسی پیمان‌نامه‌هایی را نیز می‌بستند (گزنفون، آنابازیس 3/5/16). در 401 پ.م. ده هزار سرباز مزدور یونانی کورش کوچک، تنها راه بازگشت خود را منطقه‌ی کردوخی یافتند.
در دوران رومیان، دیودوروس سیکولوس (سده‌ی یکم پ.م.) بلندی‌های شمالی زاگرس را کوه‌های کردوخی خوانده است، اما استرابو قبایلی را که در این منطقه می‌زیستند Gordyaen ها می‌خواند (جغرافیا 16/1/24؛ نیز نک. پلینی، تاریخ طبیعی 6/44). بارها استدلال شده است که کردوخی‌ها نیاکان کردها بوده‌اند، اما Kurtioi کورتیویی (به یونانی) یا Cyrtii کیرتی (به لاتینی)، که پولیبیوس، لیوی، و استرابو از آنان یاد کرده‌اند، نامزدهایی محتمل‌تری برای این انطباق‌اند. (محمد داندامایف)


ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ


+ نیمه‌ی نخست دی ماه، همزمان بود با سومین سال‌گرد تأسیس وبلاگ «فرهنگ ایران باستان». در آغاز، هدف از برپایی این تارنما‏ برداشتن گام‌هایی در جهت شناساندن فرهنگ و تاریخ شکوهمند ایران به دور از پیش‌داوری‌های احساسی و جانب‌دارانه، و تنها بر مبنای روش‌های سندجویانه و نقدگرایانه، و ایجاد مرجعی قابل اعتماد برای کسب آگاهی در مورد تاریخ و فرهنگ ایران، به ویژه شخصیت‌ها و رخ‌دادهایی که در طی گذر تاریخ کم‌رنگ و ناشناخته شده‌اند، بوده است. چنین تلاش بی‌سابقه‌ای، البته در مقاطعی، موجب بروز واکنش منفی خوانندگانی شد که همچنان به شیوه‌های سنتی و شرقی پژوهش در عرصه‌ی تاریخ و فرهنگ خوگر و دل بسته بودند. بعدها، با گسترش تبلیغات و فعالیت‌های جریانات تجزیه‌طلب و بیگانه‌پرست در عرصه‌ی اینترنت، مبارزه و مقابله با مبلغان گفتمان‌های پوچ و شوم تجزیه‌طلبی، به یکی از آرمان‌های اساسی این وبلاگ مبدل شد و آن گاه موج فراگیری را برانگیخت که موجب جلب توجه میهن‌دوستان به ابعاد فاجعه و لزوم مقابله‌ی گروهی با آن شد. آشکار است که کسب هر نوع موفقیت در این راه، جز با پشتیبانی و یاری همراهان فرهیخته و آزاده این وبلاگ، ممکن و مقدور نبوده است.
هرچند در طول سه سال گذشته دشواری‌ها و گرفتاری‌های بسیاری در فراروی گرداننده‌ی این تارنما پدید آمده است، اما وی با اعتقاد به مسؤولیت‌های فرهنگی خویش و با وفاداری کامل به آرمان‌های ملی و میهنی خود، به طور منضبط و مستمر، به کوشش‌های خود در جهت شناساندن و نمایاندن شکوه و عظمت ایران و مبارزه با دشمنان آن، ادامه داده و خواهد داد.
اما واپسین سخن، سپاس‌گزاری و قدردانی دوباره از یاران وفادار و آگاه این تارنما، و گله گزاری از دوستانی است که بی‌اعتنا به حقوق نویسنده‌ی این تارنما و قانون پذیرفته‌ی کپی رایت‏، مقالات آن را بدون ذکر نام نویسنده و نشانی آن، در سایت‌های دیگر نقل و کپی کردند و این چنین، بی‌اعتباری حقوق دیگران را در نزد خویش، و دورماندگی و بی‌بهرگی‌شان را از اخلاق مدنی به نمایش گذاشتند.


ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ


+ عکس‌های ایران باستان کاری ارزشمند از دوست فرهیخته و گرامی‌مان، محسن
+ شصتمین سالگرد کشته شدن کسروی
+ قتل عام و نسل‌کشی ارمنیان به دست ترکان
+ رکوردشکنی نمایشگاه تمدن ایران در خاک بریتانیا
+ ملاحظاتی درباره‌ی زبان آذری
+ ترکمن‌های عراق و گرگ‌های خاکستری؛ نقاب‌ها کنار می‌روند
+ پاسخی به سخنرانی ناصر پورپیرار در جمع پان‌ترک‌ها

داریوش کیانی
نویسنده و پژوهشگر در حوزه تاریخ، ادیان و اساطیر ایران
مطالب اخیر:
کدهای اضافی کاربر :