فرهنگ ایران باستان
آرشیو وبلاگ
نویسنده: داریوش کیانی - ۱۳۸٤/٤/۱۱

اشکبوس نام قهرمان تورانی ِ اهل کشان (Kashan) یا کوشان در داستان «کاموس کشانی ِ» شاهنامه (چاپ مسکو، ج 4، ص 194، بیت 1209 به بعد) است. در برگردان عربی شاهنامه، که آن را بنداری فراهم آورده است (ج 1، ص 223 به بعد)، این نام به صورت اسکبوس ارائه شده است.
اشکبوس، پس از گریزاندن قهرمان ایرانی، رُهام، در نبردی تن به تن، خود به دست رستم، که در آن هنگام پیاده می‌جنگید، کشته شد:
تهمتن به بند کمر برد چنگ / گزین کرد یک چوبه تیر خدنگ / یکی تیرِ الماس پیکان چو آب / نهاده بر او چار پر عقاب / کمان را بمالید رستم به چنگ / به شست اندر آورد تیر خدنگ / بر او راست خم کرد و چپ کرد راست / خروش از خم چرخ چاچی بخاست / چو سوفارش آمد به پهنای گوش / ز شاخ گوزنان برآمد خروش / چو بوسید پیکان سرانگشت اوی / گذر کرد بر مهره‌ی پشت اوی / بزد بر بر و سینه‌ی اشکبوس / سپهر آن زمان دست او داد بوس / قضا گفت گیر و قدر گفت ده / فلک گفت احسنت و مه گفت زه / کشانی هم اندر زمان جان بداد / چنان شد که گفتی ز مادر نزاد.
نبرد میان اشکبوس و رستم مبدل به یکی از بُن‌مایه‌های محبوب و مورد توجه در هنر نگارگری ایرانی شده است.

داریوش کیانی
نویسنده و پژوهشگر در حوزه تاریخ، ادیان و اساطیر ایران
مطالب اخیر:
کدهای اضافی کاربر :