فرهنگ ایران باستان
آرشیو وبلاگ
نویسنده: داریوش کیانی - ۱۳۸۳/۸/٢٦

(به روایت پولیبیوس، مورخ یونانی سده‌ی سوم پ.م.)
ماد برجسته‌ترین پادشاهی در آسیا است، هم به لحاظ پهناوری قلم‌رو آن و هم به جهت تعداد و خوبی مردان و نیز اسبانی که به بار می‌آورد. این سرزمین کمابیش همه‌ی آسیا را با این دام‌ها تأمین می‌کند، و پرورشگاه‌های شاهانه‌ی نریان به سبب خوبی چراگاه‌های ماد، به مادها سپرده می‌شود. در مرزهای این کشور حلقه‌ای از شهرهای یونانی، که اسکندر آن‌ها را برای محافظت در برابر بربرهای همسایه بنیان نهاده بود، وجود دارد.
همدان (Ecbatana) یک استثنا است. این شهر در بخش شمالی ماد واقع است و بر آن بخش از آسیا که مرزهای‌اش در کرانه‌ی Maeotis و Euxini واقع است، تسلط دارد. این شهر همواره اقامتگاه شاهانه‌ی مادها بوده است و گفته می‌شود که در ثروت و شکوه ساختمان‌های‌اش بر همه‌ی دیگر شهرها پیشی دارد. همدان در دامنه‌ی کوه Orontes قرار دارد و فاقد دیوار است، اما دارای ارگی ساختگی است که باروهای آن به طور شگرفی مستحکم و استوارند. در زیر این ارگ، کاخ وجود دارد. محیط کاخ حدود هفت استادیا است، و از طریق شکوه و عظمت سازه‌های اختصاصی واقع در آن، تصویری عالی از ثروت بنیان‌گذاران اصلی‌اش را منتقل می‌کند.
بخش‌های چوبی کاخ همه از سرو بود، اما هیچ قسمتی از آن روباز رها نشده بود، و لاپه‌ها، حجره‌های سقف، و ستون‌های ایوان‌ها و ردیف ستون‌ها با نقره یا طلا روکش شده بودند، و همه‌ی کاشی‌ها از جنس نقره بودند. بیش‌تر این فلزات گران‌بها در پی هجوم اسکندر و سربازان مقدونی‌اش کنده و غارت شدند، و بازمانده‌های آن نیز در طی پادشاهی‌های آنتیگونوس و سلوکوس پسر نیکانور تاراج گردیدند. اما باز هم، هنگامی که آنتیوخوس (سوم) به این محل دست یافت، تنها معبد Aene همدان ستون‌هایی را در این سو و آن سو داشت که هنوز زر اندود بودند و تعدادی کاشی نقره‌ای در آن جا انباشته شده بود، در حالی که چند شمش طلا و مقدار هنگفتی شمش نقره نیز باقی مانده بود. همه‌ی اشیایی که یاد شدند، بالغ بر چهار هزار تالنت بودند و برای ضرب سکه‌هایی با تصویر شاه (آنتیوخوس) جمع آوری شدند. *
* Polybius, The Histories, book 10, chapter 27

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

* درباره‌ی دین زرتشت /  (اهورا اشون).

داریوش کیانی
نویسنده و پژوهشگر در حوزه تاریخ، ادیان و اساطیر ایران
مطالب اخیر:
کدهای اضافی کاربر :