فرهنگ ایران باستان
آرشیو وبلاگ
نویسنده: داریوش کیانی - ۱۳۸۳/٥/٢٠

"پاسارگاد" (پارسی باستان: Pathragada؛ یونانی: Pasargadae) کهن‌ترین پای‌تخت امپراتوری پارس باستان است که بنیان‌گذار این امپراتوری، شاه کورش بزرگ آن را بنا نمود. این شهرک همانند بوستانی با ابعاد 2 در 3 کیلومتر بود که در آن چندین بنای یادواره‌ای دیده می‌شد.
به نوشته‌ی جغرافی‌نگار یونانی "استرابو" (Geography 15.3.8) پاسارگاد در جایی که کورش شاه، "آستیاگ" رهبر مادها را در 550 پ.م. شکست داده بود، بنا گردید. این که کورش به راستی بنا کننده‌ی این شهرک بوده، از بنانبشته‌هایی در کاخ پاسارگاد که حاوی عبارت «کورش، شاه بزرگ، یک هخامنشی» هستند، بر می‌آید.
مرکز پاسارگاد، ارگی است که با عنوان "تل تخت" شناخته می‌شود. این محل بر باغی (پردیس) در جنوب و بر خود مجموعه‌ی کاخ مشرف است. این بنا شامل دو واحد کوچک‌تر بود: کاخی مسکونی و تالار باری با ستون‌های بسیار. به تالار بار یا Apadana از طریق جنوب- شرق امکان دسترسی وجود داشت؛ فرد بازدیده کننده نخست از یک دروازه عبور می‌کرد و سپس از پلی بر روی رودخانه‌ی «پُلوار» می‌گذشت.
به لحاظ سبک‌شناختی، "اپادانا" به سنت معماری بیابان‌گردان ایرانی متعلق است، که در خیمه‌های بزرگ می‌زیستند. با وجود این، کورش از عناصر متعلق به فرهنگ‌های دیگر نیز بهره گرفت: از برجسته‌نگاری‌های آشوری به عنوان الگو استفاده گردید، کار را سنگ‌تراشان ایونیه‌ای انجام دادند، و یک دیو‌-واره‌ی (demon) فنیقیه‌ای [نگاره‌ی انسان بال‌دار] از کاخ نگاه بانی کرد. احتمالاً جمعیت شهرک نیز چنین خصلت آمیخته‌ای داشت.
آرامگاه کوچک کورش در جنوب غربی این محل واقع شده است. این آرامگاه را فرمان‌روایان متأخرتر، مانند اسکندر مقدونی که در ژانویه‌ی 324 پ.م. فرمان به بازسازی آن داد، محترم می‌داشتند. بنای آرامگاه جانشین کورش، کمبوجیه، هرگز پایان نیافت.
داریوش شاه (486-522 پ.م.) پای‌تخت جدیدی را (تخت جمشید) در 43 کیلومتری فرودآب رود پلوار بنا نمود. با وجود این، پاسارگاد، احتمالاً به عنوان پای‌تخت مذهبی امپراتوری پارس، که در آن آیین بر تخت نشینی شاهان انجام می‌یافت، مکانی مهم و ورجاوند به جای ماند.*

* http://www.livius.org/pan-paz/pasargadae/pasargadae.html

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

+ پورپیراریسم و تاریخ و فرهنگ ایران (به همت بابایادگار).

داریوش کیانی
نویسنده و پژوهشگر در حوزه تاریخ، ادیان و اساطیر ایران
مطالب اخیر:
کدهای اضافی کاربر :